ปรัชญาอินเดีย เล่มที่ 1.006 - ยุคพระเวท: บทสวดแห่งฤคเวท (ต่อ 3)

Title Thumbnail & Hero Image: พระพรหม, ที่มา: www.pinterest.com, วันที่เข้าถึง: 25 มีนาคม 2567.
1.
ปรัชญาอินเดีย เล่มที่ 1.006 - ยุคพระเวท: บทสวดแห่งฤคเวท (ต่อ 3)

First revision: Mar.25, 2024
Last change: Mar.18, 2026
สืบค้น รวบรวม เรียบเรียง แปล และปริวรรตโดย อภิรักษ์ กาญจนคงคา.

105 (ต่อ)

บทที่ 9

ศาสนา

1.
เราได้เห็นแล้วว่าปรากฎการณ์ทางกายภาพเริ่มดึงดูดความสนใจและได้รับการกำหนดบุคลิกลักษณะได้อย่างไร. การยกย่องปรากฎการณ์ทางธรรมชาติให้เป็นเทพเจ้าส่งผลเสียต่อความคิดและการปฏิบัติทางศาสนา. โลกจึงเต็มไปด้วยเทพเจ้าที่มีความรู้สึกยุติธรรมแบบมนุษย์ และสามารถถูกชักจูงด้วยคุณสมบัติของมนุษย์ เช่น ความเกลียดชังและความรักได้. เทพเจ้าหลายองค์ไม่ได้ถูกทำให้มีลักษณะเหมือนมนุษย์อย่างเพียงพอ และมักกลับไปสู่สภาพดั้งเดิมตามธรรมชาติได้ง่าย. อย่างเช่น พระอินทร์ ผู้เกิดจากน้ำและก้อนเมฆ บางครั้งก็พุ่งลงมาจากสวรรค์พร้อมกับเสียงฟ้าร้อง. เทพเจ้าในคัมภีร์พระเวทตามที่บลูมฟิลด์⁰¹. กล่าวไว้ เป็นตัวแทนของ "ลักษณะความเป็นมนุษย์ที่หยุดชะงัก." แม้กระทั่งเทพเจ้าที่ถูกทำให้มีลักษณะเฉพาะตัวอย่างหยาบ ๆ . พวกเขามีมือและเท้าเหมือนมนุษย์. บรรดาเหล่าเทพมีรูปร่างที่แท้จริง มีอารมณ์ความรู้สึกที่ขัดแย้งเหมือนทรวงอกของมนุษย์ มีผิวพรรณที่เนียนใส และมีเพียงศักดิ์ศรีเพียงแค่เคราที่เหมือนท่อนไม้. เหล่าทวยเทพจะต่อสู้กันและมีงานเลี้ยง ดื่ม และเต้นรำ กินและรื่นเริง. บางเทพก็ถูกกล่าวว่าเป็นนักบวช เช่น พระอัคนี และพระพฤหัสบดี ส่วนเทพองค์อื่น ๆ ก็เป็นนักรบ เช่น พระอินทร์ และพวกมารุต. อาหารของเหล่าเทพก็คืออาหารโปรดของมนุษย์ ได้แก่ นม เนย กี (ghee- เนยใส) และธัญพืช เครื่องดื่มโปรดปรานคือน้ำโสม. พวกเขามีจุดอ่อนของมนุษย์และพอใจได้ง่ายด้วยคำเยินยอ. บางครั้งพวกเหล่าเทพก็เห็นแก่ตัวอย่างโง่เขลาจนเริ่มถกเถียงกันว่าควรจะให้สิ่งใด (แก่มนุษย์ที่บูชาเหล่าเทพ).
หมายเหตุ การขยายความ:
^01. บลูมฟิลด์ - ศ.ดร.มอริช บลูมฟิลด์ (Maurice Bloomfield) รายละเอียดดูในหมายเหตุ การขยายความ 07 หน้าที่ 68 ของ ปรัชญาอินเดีย เล่มที่ 1.003 - ยุคพระเวท: บทสวดแห่งฤคเวท.
1.
2.
106
"นี่คือสิ่งที่ฉันจะทำ - ไม่ใช่อย่างนั้น ฉันจะให้วัวกับเขา หรือจะเป็นม้าดี? ฉันสงสัยว่าฉันจะได้รับน้ำโสมจากเขาจริงหรือเปล่า."¹. ในสายตาของพวกเขา เครื่องบูชาอันล้ำค่ามีประสิทธิภาพมากกว่าคำอธิษฐานที่จริงใจเสียอีก. กฎง่าย ๆ แห่งการให้และรับเป็นสิ่งที่ผูกมัดเทพเจ้ากับมนุษย์เข้าไว้ด้วยกัน แม้ว่าความสมดุลที่สมบูรณ์แบบซึ่งควบคุมความสัมพันธ์ของพวกเขาในคัมภีร์พราหมณ์ยุคหลังจะห่างไกลอยู่ก็ตาม.

พระอินทร์, ที่มา: pinterest.com, วันที่เข้าถึง: 8 มีนาคม 2569.

1.
"การทำให้องค์ประกอบของศาสนาที่อ้างอิงถึงธรรมชาติที่มีลักษณะเป็นมนุษย์ ย่อมทำให้องค์ประกอบเหล่านั้นชั่วร้ายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้. การบูชาพายุฝนฟ้าคะนองนั้นไม่ได้ก่อให้เกิดความเสียหายทางศีลธรรมมากมายนัก แม้ว่าสายฟ้าจะฟาดลงมาใส่ทั้งคนดีและคนชั่วอย่างไม่ยั้งคิดก็ตาม. ไม่จำเป็นต้องแสร้งทำเป็นว่าสายฟ้ากำลังเลือกทำในสิ่งที่ฉลาดและชอบธรรม แต่เมื่อใดก็ตามที่เราบูชาสิ่งมีชีวิตในจินตนาการที่คล้ายมนุษย์ซึ่งเป็นผู้ปล่อยสายฟ้า เราจะตกอยู่ในภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก. เราต้องยอมรับว่าเรากำลังบูชาและเชิดชูสิ่งมีชีวิตที่ไร้ซึ่งศีลธรรม เพราะเขาเป็นอันตราย หรือไม่ก็ต้องคิดหาเหตุผลมาอธิบายความโกรธของเขาที่มีต่อผู้คนที่ถูกสายฟ้าฟาด. และเหตุผลเหล่านั้นก็คงเป็นเหตุผลที่แย่แน่ ๆ . ถ้าพระผู้เป็นเจ้ามีลักษณะเป็นบุคคล พระองค์ก็จะกลายเป็นคนเอาแต่ใจและโหดร้าย."². ตามทัศนะนี้ การบูชาพลังธรรมชาติในศาสนาพระเวทนั้นไม่ได้จริงจังนัก แต่เป็นไปเพื่อประโยชน์ใช้สอย. เรากลัวเทพเจ้าที่มีอิทธิพลที่เป็นอันตรายต่อเรา และรักเทพเจ้าที่ช่วยเหลือเราในการดำเนินชีวิตประจำวัน. เราอธิษฐานต่อพระอินทร์ให้ส่งฝนลงมา แต่กลับขอร้องไม่ให้ส่งพายุลงมา. เราวิงวอนต่อดวงอาทิตย์ให้มอบความอบอุ่นอย่างอ่อนโยน และอย่าทำให้โลกตกอยู่ในความแห้งแล้งอดอยากด้วยความร้อนที่แผดเผา. เทพเจ้ากลายเป็นแหล่งที่มาของความมั่งคั่งทางวัตถุ และการขออธิษฐานขอสิ่งของทางโลกเป็นเรื่องปกติมาก. และเนื่องจากมีการแบ่งแยกหน้าที่และคุณลักษณะ เราจึงอธิษฐานต่อเทพเจ้าเฉพาะองค์เพื่อขอสิ่งต่าง ๆ ที่เฉพาะเจาะจง.³ การวิงวอนต่อเทพเจ้านั้นเรียบง่ายอย่างน่าเบื่อ.⁴ เทพเจ้าถูกมองว่าแข็งแกร่งมากกว่าดี มีอำนาจมากกว่าคุณธรรม. ศาสนาเช่นนี้ไม่สามารถตอบสนองความปรารถนาทางจริยธรรมของมนุษย์ได้.
---------------
^1. โอเดนเบิร์ก: อินเดียโบราณ, หน้าที่ 71.
^2. กิลเบิร์ต เมอร์เรย์: สี่ขั้นตอนของศาสนากรีก, หน้าที่ 88.
^3. ฤคเวท บรรพที่ 10 สรรคที่ 47 โศลกที่ 1; บรรพที่ 4 สรรคที่ 32 โศลกที่ 4; บรรพที่ 2 สรรคที่ 6; บรรพที่ 7 สรรคที่ 59; บรรพที่ 7 สรรคที่ 24 โศลกที่ 6; บรรพที่ 7 สรรคที่ 67 โศลกที่ 16.
^4. ฤคเวท บรรพที่ 10 สรรคที่ 42 โศลกที่ 4.
1.
2.

107

สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงสำนึกทางศีลธรรมอันแข็งแกร่งของชาวอารยันในยุคพระเวท แม้จะมีแนวโน้มแพร่หลายในการบูชาแบบเน้นประโยชน์ใช้สอย แต่พวกเขาก็ยังคงมองว่าเทพเจ้าโดยทั่วไปแล้วมีแนวโน้มทางศีลธรรมที่จะช่วยเหลือคนดีและลงโทษคนชั่ว. ความปรารถนาทางศาสนาสูงสุดของมนุษย์ที่จะรวมเป็นหนึ่งเดียวกับพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดได้รับการยอมรับ.¹ เทพเจ้ามากมายนั้นมีประโยชน์เพียงเพื่อช่วยให้ผู้ศรัทธาเข้าถึงพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดได้.²

การเสียสละเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้. ก็เพราะความรักอันลึกซึ้งที่มีต่อพระผู้เป็นเจ้าอยู่ที่การมอบทรัพย์สินและสิ่งของของตนแด่พระองค์. เราอธิษฐานและถวาย. แม้เมื่อการถวายเครื่องบูชาเป็นที่นิยม ทว่าจิตวิญญาณก็ยังถือว่าสำคัญกว่า และธรรมชาติที่แท้จริงของการเสียสละก็ได้รับการเน้นย้ำ. "จงกล่าวคำพูดอันทรงพลังต่อพระอินทร์ซึ่งหวานกว่าเนยหรือน้ำผึ้ง."³ ศรัทธาหรือความเลื่อมใสในพิธีกรรมทั้งหมดเป็นสิ่งจำเป็น.⁴ พระวรุณเป็นเทพเจ้าผู้มองเข้าไปในส่วนลึกของหัวใจมนุษย์เพื่อค้นหาแรงจูงใจที่ซ่อนเร้นอยู่. เมื่อค่อย ๆ เข้าใจว่าเทพเจ้ามีความเป็นมนุษย์มากเกินไป พวกเขาเหล่ามนุษย์จึงคิดว่าอาหารมื้อใหญ่เป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะเข้าถึงหัวใจของพระผู้เป็นเจ้า.⁵

มีคำถามที่ถกเถียงกันมากเกี่ยวกับการบูชายัญของมนุษย์. กรณีของศุนศเศปะ⁶^,01 นั้น ไม่ได้มีการบ่งชี้ว่าการบูชายัญมนุษย์ได้รับอนุญาตหรือได้รับการสนันสนุนในคัมภีร์พระเวท. เราได้ยินเรื่องการบูชายัญด้วยม้า.⁷ แต่แม้ในเวลานั้นก็มีการประท้วงต่อต้านสิ่งเหล่านี้ ในคัมภีร์สามเวทกล่าวว่า “โอ้ เหล่าเทพเจ้า! เราไม่ใช้ประโยชน์จากการบูชายัญ เราไม่ฆ่าสัตว์เพื่อบูชายัญ เราบูชาโดยการท่องบทสวดศักดิ์สิทธิ์เท่านั้น”⁸. เสียงร้องแห่งการต่อต้านนี้ถูกหยิบยกขึ้นมาโดยอุปนิษัทและสืบทอดต่อโดยพระพุทธศาสนาและศาสนาเชน.

การบูชายัญเป็นพิธีกรรมขั้นที่สองของศาสนาพระเวท. ในขั้นแรกเป็นการสวดมนต์ธรรมดา. ตามที่ปรากฎในคัมภีร์ปาราศระ สมฤติ^02. เราพบว่า "การทำสมาธิในกฤตยุค. มีการบูชายัญในเตรตยุค มีการบูชาในทวาปรยุค และมีการสรรเสริญและการสวดมนต์ในกลียุค."⁰³.
---------------
^1. ฤคเวท, บรรพที่ 10 สรรคที่ 88 โศลกที่ 15; บรรพที่ 1 สรรคที่ 125-5; บรรพที่ 10 สรรคที่ 107 โศลกที่ 2.
^2. บรรพที่ 1 สรรคที่ 24 โศลกที่ 1.
^3. บรรพที่ 2 สรรคที่ 24; บรรพที่ 6 สรรคที่ 15 โศลกที่ 47.
^4. บรรพที่ 1 สรรคที่ 55 โศลกที่ 5; สรรคที่ 133 โศลกที่ 5; บรรพที่ 1 สรรคที่ 104 โศลกที่ 6.
^5. "พิธีกรรมใน (มหากาพย์ของ) โฮเมอร์นั้นเรียบง่ายและเป็นแบบแผนเดียวกัน (เช่น อีเลียด และโอดิสซีย์ เป็นต้น). ประกอบด้วยการสวดมนต์พร้อมกับการโปรยเมล็ดพืช ตามด้วยการเผาสัตว์เพื่อบูชา. ผู้บูชาจะนำเนื้อสดส่วนหนึ่งไปชิม แล้วนำสัตว์ไปเผาถวายทวยเทพ. ส่วนที่เหลือจะนำไปรับประทานเป็นงานเลี้ยงพร้อมไวน์มากมาย" (แฮร์ริสัน: ขั้นตอนแห่งชีวิตของชาวกรีก หน้าที่ 87-88). พระอัคนีเป็นเทพเจ้าแห่งการบูชายัญที่สุดในภารตวรรษ. เช่นเดียวกับในกรีกโบราณ. ไฟได้นำพาเครื่องบูชาจากโลกไปสู่เทพเจ้าบนสรวงสวรรค์. สิ่งทั้งหมดเหล่านี้ไม่มีอะไรเลยที่เป็นเอกลักษณ์ของภารตะ.
^6. ฤคเวท, บรรพที่ 1 สรรคที่ 6 โศลกที่ 24^.

7. ฤคเวท, บรรพที่ 2, 3, 6, 7.
^8. บรรพที่ 1, 2 สรรคที่ 9 โศลกที่ 2.
หมายเหตุ การขยายความ:
^01. ศุนศเศปะ (शुनशेप - Śunaśśepa - ภาษาฮินดีจะออกเสียงว่า - ซูนาซซีปา) - คัมภีร์ศางขยานะ เศราตะ สูตร (शाङ्खायनश्रौतसूत्र - the Śankhāyana Śrauta Sūtra หรือ Śāṅkhāyanaśrautasūtra - SSS) โดดเด่นตรงที่อุทิศส่วนสำคัญให้กับตำนานการบูชายัญของศุนศเศปะ โดยพระฤๅษีวิศวามิตรมีบทบาทสำคัญในเรื่องเล่านี้ ทำหน้าที่เป็นปุโรหิตศักดิ์สิทธิ์ คัมภีร์ระบุว่าเรื่องราวการบูชายัญใน SSS นั้นคล้ายคลึงกับในคัมภีร์ไอตเรยะ พราหมณะ (ऐतरेयब्राह्मण - Aitareya Brāhmaṇa - AB) มาก โดยมีเพียงความแตกต่างเล็กน้อยในด้านถ้อยคำ ในการบูชายัญนั้น ศุนศเศปะถูกกำหนดให้เป็นเหยื่อ แต่การแทรกแซงของพระฤๅษีวิศวามิตรช่วยป้องกันไม่ให้เขาถูกบูชายัญอย่างสมบูรณ์ ต่อมาพระฤๅษีวิศวามิตรรับศุนศเศปะเป็นบุตรบุญธรรม เปลี่ยนชื่อเป็นเทวราตะ (देवरात - Devarāta). และยกย่องให้เขามีตำแหน่งสูงในครอบครัว ทำให้เขากลายเป็นที่รู้จักในฐานะกุศิกะ (कुशिक - Kuśika - เป็นมุนีที่ปรากฎในศิวะ ปุราณะ บรรพที่ 2 สรรคที่ 3 โศลกที่ 39) ผู้มีชื่อเสียง.
^02.ปาราศระ สมฤติ (पराशरस्मृति - Pārāśarasmṛti) - คัมภีร์ธรรมศาสตร์โบราณของฮินดูที่เชื่อว่าเป็นผลงานของฤๅษีปราศระ (पराशर - Parāśara) (รายละเอียดดูเพิ่มเติมในหน้าที่ 1 ของ 02B-2. บรรดาเหล่าปราชญ์ภารตะ 2.) โดยระบุว่าเป็นกฎหมาย/แนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมสำหรับยุคกลียุค (Kali Yuga). เนื้อหามุ่งเน้นแนวทางปฏิบัติทางศาสนา, การชำระล้าง, และกฎทางสังคมที่ปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยปัจจุบัน.
^03. รายละเอียดเรื่องยุคต่าง ๆ ดูเพิ่มเติมได้ในหน้าที่ 5 ของคัมภีร์ปุราณะ 1.
1.
2.
108
มุมมองนี้สอดคล้องกับสิ่งที่คัมภีร์วิษณุ ปุราณะกล่าวไว้ว่า กฎเกณฑ์เกี่ยวกับการบูชายัญนั้นถูกกำหนดขึ้นในเตรตยุค.¹. เราอาจไม่เห็นด้วยกับการแบ่งออกเป็นยุคต่าง ๆ แต่ตรรกะของการเติบโตของการปฏิบัติทางศาสนา ตั้งแต่การทำสมาธิไปจนถึงการบูชายัญ จากการบูชายัญไปสู่การบูชา จากการบูชาไปสู่การสรรเสริญและการอธิษฐาน ซึ่งดูเหมือนจะมีพื้นฐานมาจากข้อเท็จจริง.

ศาสนาพระเวทดูเหมือนจะไม่ใช่ศาสนาที่บูชารูปเคารพ. ในสมัยนั้นไม่มีวิหารสำหรับเทพเจ้า. มนุษย์สามารถติดต่อสื่อสารกับเทพเจ้าได้โดยตรงโดยไม่ต้องผ่านตัวกลางใด ๆ . เหล่าทวยเทพถูกมองว่าเป็นมิตรของผู้บูชา. "พระบิดาแห่งสวรรค์," "พระมารดาแห่งโลก," "พระอัคนีผู้เป็นภราดา," - ถ้อยคำเหล่านี้มิใช่ถ้อยคำลอย ๆ . ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้ามีความใกล้ชิดสนิทสนมกันอย่างมาก. ศาสนานั้นดูเหมือนจะครอบงำชีวิตทุกด้าน. การพึ่งพระผู้เป็นเจ้าเป็นไปอย่างสมบูรณ์. ผู้คนสวดภาวนาแม้กระทั่งในเรื่องจำเป็นพื้นฐานของชีวิต. "ขอทรงโปรดประทานอาหารประจำวันแก่เราในวันนี้ด้วยเถิด" เป็นคำกล่าวที่สอดคล้องกับจิตวิญญาณของชาวอารยันในยุคพระเวทอย่างแท้จริง. การพึ่งพาพระเจ้าแม้กระทั่งในเรื่องความสะดวกสบายทางโลกก็เป็นสัญลักษณ์ของความศรัทธาอย่างแท้จริง. ดังที่เราได้กล่าวไปแล้วนั้น เรามีแก่นแท้ของเทวนิยมสูงสุดอยู่ในการบูชาพระวรุณ. หากภักติ⁰². หมายถึงศรัทธาในพระผู้เป็นเจ้าส่วนบุคคล ความรักต่อพระองค์ การอุทิศทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อรับใช้พระองค์ และการบรรลุโมกษะ⁰³. หรืออิสรภาพด้วยความศรัทธาส่วนบุคคล แน่นอนว่าเรามีองค์ประกอบเหล่านี้ทั้งหมดในการบูชาพระวรุณ.

ในบรรพที่ 10 สรรคที่ 15 และบรรพที่ 10 สรรคที่ 54, เราพบว่าสองบทสวดได้กล่าวถึงปิตระ⁰⁴. ของบรรพบุรุษ ผู้ล่วงลับผู้ได้รับพรซึ่งสถิตบนสรวงสวรรค์. ในบทสวดพระเวทนั้น วิญญาณบรรพบุรุษเหล่านี้ได้รับการอัญเชิญมาพร้อม ๆ กับเทวดา.² เชื่อกันว่าปิตระจะมาในรูปของวิญญาณที่มองไม่เห็นเพื่อรับคำอธิษฐานและเครื่องบูชาในพิธีกรรมบูชายัญ. ซึ่งประเพณีทางสังคมนั้น อาจให้ความเคารพในการบูชาบรรพบุรุษ. อย่างไรก็ตาม ผู้ศึกษาด้านพระเวทบางท่านเชื่อว่าบทสวดในฤคเวทไม่ได้กล่าวถึงเครื่องบูชาใด ๆ ต่อบรรพบุรุษเลย.³

ข้อวิจารณ์ที่มักถูกหยิบยกขึ้นมาต่อต้านศาสนาพระเวทคือ การที่ไม่มีการตระหนักถึงบาปในพระเวท. นี่เป็นมุมมองที่ผิดพลาด. บาปในพระเวทคือการเหินห่างจากพระผู้เป็นเจ้า.⁴ แนวคิดเรื่องบาปในพระเวทนั้นคล้ายคลึงกับทฤษฎีของชาวฮิบรู. พระประสงค์ของพระผู้เป็นเจ้าคือมาตรฐานของศีลธรรม.
---------------
^1. บรรพที่ 6 สรรคที่ 2 ดูในเรื่องราวของท้าวปุรุรวาส⁰¹.
^2. บรรพที่ 10 สรรคที่ 15.
^3. บีหริ ลาล; พระเวท, หน้าที่ 101.
^4. บรรพที่ 7 สรรคที่ 86 โศลกที่ 6 และดูบรรพที่ 7 สรรคที่ 88 โศลกที่ 5 และ 6 ด้วย.
หมายเหตุ การขยายความ:

นางอัปสร อุรวศีและท้าวปุรุรวาส, วาดโดย Raja Ravi Varma ราวพ.ศ.2433/ค.ศ.1890, ที่มา: en.wikipedia.org, วันที่เข้าถึง: 13 มีนาคม 2569.

1.
^01. ปุรุรวาส บ้างก็เรียกปุรูราพ (पुरूरवस् - Purūravas) - กษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งจันทรวงศ์. ทรงเป็นต้นกำเนิดแห่งจันทรวงศ์ สืบเชื้อสายตามลำดับมาจากพระพรหม - อัตริ - จันทรา - พุธ - และมาถึงปุรุรวาส เรื่องราวของท้าวปุรุรวาส แสดงไว้ในมหาภารตยุทธในอาทิ บรรพ.
^02. ภักติ สามารถดูเสริมได้ในหมายเหตุ การขยายความ ข้อ 2 หน้าที่ 4(30)ของ 1. สกันทะ ปุราณะ 1 (ความยิ่งใหญ่ของศิวะ ปุราณะและเรื่องราวของเทวราชา).
^03. โมกษะ (मोक्ष - Mokṣa) ดูรายละเอียดเรื่องหลักปุรุษารถะใน หน้าที่ 2 ของ คัมภีร์ปุราณะ 2.
^04. ปิตระ (पितरस् - Pitara - บิดา) - Pitaras - เหล่านี้คือวิญญาณบรรพบุรุษ ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับพระยม (ราชาแห่งความตาย) ที่ได้รับการเคารพและขอพรให้ประทานพรแก่ผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ในพิธีกรรมของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู.
1.
2.

109

ความผิดบาปของมนุษย์เป็นความบกพร่อง. เราทำบาปเมื่อเราฝ่าฝืนคำสั่งของพระผู้เป็นเจ้า. เหล่าทวยเทพเป็นผู้รักษาไว้ซึ่งฤตะ⁰¹. ซึ่งเป็นระเบียบทางศีลธรรมของโลก. พวกเข้าปกป้องคนดีและลงโทษคนชั่ว. บาปไม่ใช่เพียงแค่การละเลยหน้าที่ภายนอกเท่านั้น. มีทั้งบาปทางศีลธรรมและบาปทางพิธีกรรม.¹ การตระหนักถึงบาปเป็นสิ่งที่เรียกร้องให้มีการบูชายัญเพื่อไถ่บาป. โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแนวคิดเรื่องพระวรุณ เรามีความรู้สึกถึงบาปและการให้อภัย ซึ่งทำให้เรานึกถึงหลักคำสอนของศาสนาคริสต์ในยุคปัจจุบัน.

โดยทั่วไปแล้ว เทพเจ้าตามที่ปรากฎในฤคเวทนั้นได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้พิทักษ์ศีลธรรม แต่ทวยเทพบางองค์ยังคงปล่อยให้กิเลสตัณหาครอบงำอยู่ เพราะเป็นเพียงมนุษย์ที่ได้รับการยกย่องเกินจริง และก็มีกวีหลายท่านที่สามารถมองเห็นความว่างเปล่าของสิ่งเหล่านี้ได้. มีบทสวดหนึ่ง². ชี้ให้เห็นว่าเหล่าทวยเทพและมวลมนุษย์ทุกคนล้วนถูกครอบงำด้วยผลประโยชน์ส่วนตน. ความเสื่อมถอยของการบูชาพระเวทโบราณนั้นสืบย้อนไปถึงแนวคิดที่ต่ำต้อยเกี่ยวกับเหล่าเทพเจ้ามากมาย. มิฉะนั้นเราอาจไม่เข้าใจถึงบทสวดอันงดงาม³. ซึ่งแนะนำหน้าที่แห่งความเมตตาโดยไม่กล่าวถึงทวยเทพเลย. เหล่าเทพนั้นดูเหมือนจะอ่อนแอเกินกว่าจะค้ำจุนศีลธรรมอันบริสุทธิ์ได้. แนวคิดเรื่องจริยธรรมที่เป็นอิสระจากศาสนา. ซึ่งเป็นที่นิยมในพระพุทธศาสนา ได้ถูกนำเสนอไว้ในที่นี้.
1.
2.

บทที่ 10

จริยธรรม
1.

เมื่อหันมาพิจารณาจริยธรรมในฤคเวท เราจะพบว่าแนวคิดเรื่อฤตะนั้น มีความสำคัญอย่างยิ่ง. มันคือการคาดการณ์ถึงกฎแห่งกรรม ซึ่งเป็นหนึ่งในลักษณะเด่นของความคิดแบบภารตะ. มันคือกฎที่แผ่ไปทั่วโลก ซึ่งเหล่าเทพและมวลมนุษย์ต้องปฏิบัติตาม. หากมีกฎในโลก กฎนั้นต้องทำงานของมันเอง. หากผลของมันไม่ปรากฎบนโลกนี้ มันก็ต้องไปปรากฎที่อื่น. ที่ใดมีกฎ ที่นั่นความวุ่นวายและความอยุติธรรมเป็นเพียงชั่วคราวและบางส่วนเท่านั้น. ชัยชนะของคนชั่วไม่ใช่สิ่งที่เด็ดขาด. การล้มลงของคนดีไม่จำเป็นต้องทำให้เกิดความสิ้นหวัง.

ฤตะมอบมาตรฐานทางศีลธรรมให้แก่เรา.

---------------
^1. บรรพที่ 1 สรรคที่ 23 โศลกที่ 22; บรรพที่ 2 สรรคที่ 85.
^2. บรรพที่ 9 สรรคที่ 115.
^3. บรรพที่ 10 สรรคที่ 117.

หมายเหตุ การขยายความ:

^01. ฤตะ (विजय - Ṛta) เป็นหลักการของศาสนาพระเวทเกี่ยวกับระเบียบธรรมชาติ เชื่อกันว่าควบคุมและประสานการทำงานของจักรวาลในระดับธรรมชาติ ศีลธรรม และการเสียสละ.
1.
2.
110
ความไม่เป็นระเบียบหรืออันฤตะ⁰¹ คือความเท็จ ซึ่งตรงข้ามกับความจริง.¹ คนดีคือผู้ที่เดินตามวิถีแห่งฤตะ อันเป็นหนทางที่ถูกต้องและเป็นระเบียบ. การประพฤติที่เป็นระเบียบเรียกว่าวรัต⁰² ที่แท้จริง. วรตานิ⁰³ คือวิถีชีวิตของคนดีที่เดินตามทางแห่งฤตะ.². ความสม่ำเสมอเป็นคุณลักษณะสำคัญของชีวิตที่ดี. คนดีในพระเวทจะไม่เปลี่ยนแปลงวิถีของตน. พระวรุณนั้น เป็นตัวอย่างที่สมบูรณ์แบบของผู้ที่ปฏิบัติตามฤตะ ก็คือ ธฤตวรตะ⁰⁴. ผู้ยึดมั่นในวิถีทางที่ไม่เปลี่ยนแปลง. เมื่อพิธีกรรมมีความสำคัญมากขึ้น ฤตะจึงกลายเป็นคำพ้องความหมายกับยาญณะ⁰⁵. หรือพิธีบูชายัญ.

หลังจากให้ภาพรวมของชีวิตในอุดมคติแล้ว บทสวดเหล่านี้ก็ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาเฉพาะของชีวิตทางศีลธรรม. มีการสวดภาวนาต่อเหล่าทวยเทพ. ต้องประกอบพิธีกรรม.³ พระเวทได้สันนิษฐานถึงความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดและสนิทสนมระหว่างมนุษย์กับเหล่าเทพเจ้า. ชีวิตของมนุษย์ต้องดำเนินต่อไปภายใต้การดูแลของพระผู้เป็นเจ้า. นอกเหนือจากหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติต่อเหล่าทวยเทพแล้ว ก็ยังมีหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติต่อมนุษย์ด้วยกันอีกด้วย.⁴ ความมีเมตตาต่อทุกคนเป็นสิ่งที่ควรปลูกฝัง การต้อนรับขับสู้ถือเป็นคุณธรรมอันยิ่งใหญ่.
---------------
^1. ดูในฤคเวท บรรพที่ 7 สรรคที่ 56 โศลกที่ 12; บรรพที่ 9 สรรคที่ 115 โศลกที่ 4; บรรพที่ 2 สรรคทึ่ 6 โศลกที่ 10; บรรพที่ 4 สรรคที่ 5 โศลกที่ 5; บรรพที่ 8 สรรคที่ 6 โศลกที่ 2; บรรพที่ 7 สรรคที่ 47 โศลกที่ 3.
^2. บรรพที่ 9 สรรคที่ 121 โศลกที่ 1; บรรพที่ 10 สรรคที่ 37 โศลกที่ 5.
^3. ฤคเวท บรรพที่ 1 สรรคที่ 104 โศลกที่ 6; บรรพที่ 1 สรรคที่ 108 โศลกที่ 6; บรรพที่ 2 สรรคที่ 26 โศลกที่ 3; บรรพที่ 10 สรรคที่ 151.
^4. ฤคเวท บรรพที่ 10 สรรคที่ 117.

หมายเหตุ การขยายความ:

^01. อันฤตะ (अनृत - Anṛta) คือการละเมิดระเบียบทางจักรวาลและสังคม (Ṛta) ซึ่งมักถูกเรียกอีกอย่างว่า "อสัตย์" (असत्य - Asatya).
^02. วรัต (व्रत - vrata) คือ คำปฏิญาณ ความตั้งใจ หรือความศรัทธา ซึ่งแสดงถึงการปฏิบัติอย่างเคร่งครัดในศาสนาพราหมณ์-ฮินดูและศาสนาเชน มักเกี่ยวข้องกับการถือศีลอด การสวดมนต์ และพิธีกรรมต่าง ๆ เพื่อประโยชน์ทางจิตวิญญาณ ร่างกาย หรือส่วนตัว คำปฏิญาณเหล่านี้อาจเจาะจงไปที่วัน เทพเจ้า หรือจุดประสงค์ใด ๆ โดยมีเป้าหมายเพื่อการฝึกฝนตนเองและการชำระล้างจิตใจ.
^03. วรตานิ (व्रतानि - Vratāni) เป็นรูปพหูพจน์ของวรตะ ซึ่งหมายถึงคำปฏิญาณทางศาสนา พิธีกรรมการงดเว้น หรือการกระทำแห่งความศรัทธาในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ในบริบทของพระเวท หมายถึง การกระทำอันศักดิ์สิทธิ์ กฎแห่งความจริง หรือหน้าที่ทางศาสนาที่กำหนดไว้.
^04. ธฤตวรตะ (धृतव्रता - dhṛtavrata) เป็นอีกฉายาหนึ่งของพระรุทระ หรือฉายาหนึ่งของพระศิวะ, หรือ 1) ปฏิบัติตามคำปฏิญาณ ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา 2) อุทิศตน ผูกพัน 3) เป็นไปตามกฎหรือระเบียบที่กำหนดไว้.
^05. ยาญณะ (यज्ञ - yajña) หมายถึงการเสียสละ (Sacrifice).

1.
2.
3.

back

humanexcellence.thailand@gmail.com

Visit : 6530945