MENU
TH EN

นครวัด: ยลพระบรมวิษณุโลก ก่อนสิ้นลมปราณ ตอนที่ 4

Title Thumbnail: นครวัด, ถ่ายไว้เมื่อ 22 ตุลาคม 2561.
นครวัด:  ยลพระบรมวิษณุโลก ก่อนสิ้นลมปราณ ตอนที่ 401.
First revision: Aug.22, 2020
Last change: Aug.25, 2020
สืบค้น เรียบเรียง รวบรวม และปริวรรตโดย
อภิรักษ์ กาญจนคงคา


ด้านตะวันออกปีกเหนือ - ชัยชนะของพระวิษณุเหนือพวกอสูร (Victory of Vishnu over the Asuras)
     ระเบียงด้านตะวันออกเฉียงเหนือของปราสาทนครวัด มีภาพสลักสำคัญ 2 ภาพที่แสดงให้เห็นฝีมือช่างที่ต่างไปจากภาพสลักด้านอื่น ๆ อย่างชัดเจน เพราะเป็นภาพที่ยังแกะสลักไม่เสร็จ ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 และเพิ่งแกะสลักต่อจนเสร็จในพุทธศตวรรษที่ 21 
     ภาพสลักส่วนนี้น่าจะสลักขึ้นตามภาพร่างของเดิม อย่างน้อยก็คือรูปตัวเอกในภาพนั้น ๆ สอดคล้องกับจารึกภาษาเขมรที่ระเบียงด้านทิศตะวันตกปีกเหนือ ในพุทธศตวรรษที่ 21 ซึ่งค่อนข้างลบเลือน มีข้อความว่า "พระบาทมหาวิษณุโลก" ซึ่งตรงกับพระนาม "ปรมวิษณุโลก" ในจารึกเขมรสมัยเมืองพระนคร ยังแกะสลักภาพทั้งสองไม่เสร็จ เมื่อ "พระบาทสมเด็จ พระราชโองการบรมราชาธิราช" ขึ้นครองราชย์จึงโปรดให้พระมหิธร นายช่างหลวง (ราชศิลปี) สลักต่อในปีมะเมีย อัฐศก (ตรงกับ พ.ศ.2089)
     ที่ระเบียงด้านทิศเหนือ ปีกด้านตะวันออก ก็มีจารึกเช่นเดียวกันระบุว่า "พระราชโองการ บรมราชาธร บรมบพิตร" เสด็จขึ้น02  (หน้าที่ 61/245) ครองราชย์ โปรดให้ช่างฝีมือผู้ชำนาญงานสลักภาพจนเสร็จสมบูรณ์ ในปีมหาศักราช 1485 (ตรงกับ พ.ศ.2106).
     ศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดส์ และราชพงษาวดารกรุงกัมพูชาช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 21 ระบุว่าปีในจารึกดังกล่าวตรงกับรัชกาล "พระองค์จันท์ที่ 1" สืบเนื่องมาถึงรัชกาล "พระบรมราชาที่ 1" พระโอรส.
     ตามหลักฐานในราชพงษาวดารเริ่มมีการสลักภาพเหล่านี้ในรัชกาลพระองค์จันท์ที่ 1 ผู้สร้างเมืองละแวกเป็นราชธานี เมื่อ พ.ศ.2071 และในปี พ.ศ.2083 ได้รบชนะสยามที่เมืองพระนคร งานสลักภาพครั้งนี้คงเสร็จสิ้นในรัชกาลของพระองค์หรือรัชกาลถัดมา.
     ระเบียงทิศตะวันออก ปีกด้านเหนือมีภาพสลักยาวประมาณ 50 เมตร กลางภาพเล่าเรื่องพระวิษณุทรงครุฑกำลังเผชิญหน้าอย่างกล้าหาญกับเหล่าอศุรทั้งหลายที่โจมตีพระองค์จากด้านข้างพระวิษณุปรากฎพระองค์เพียงลำพัง มีอสูร 4 ตนใกล้พระองค์กำลังละทิ้งช้างศึกของตนเอง.
      ศาสตราจารย์เซเดส์ สันนิษฐานว่าภาพสลักดังกล่าวน่าจะตรงกับเรื่องพระวิษณุมีชัยเหนืออสูร 4 ตนคือ มุรุ นิสุนทะ หัยครีพ และปัญจันทะ ซึ่งเป็นผู้ปกป้องเมืองปรากชโยทิศอันเป็นเมืองอสูรตามคัมภีร์หริวงศ์02 (หน้าที่ 63/281)
     ในรัชกาลพระบาทองค์จันท์ได้สร้างเพดานไม้ฉลักที่ทำลวดลายให้เด่นขึ้นด้วยสีและปิดทองในระเบียงนี้ด้วย.

 





 
เทวาสุรสงคราม ระเบียงทิศตะวันออก ปีกด้านเหนือ



ด้านเหนือปีกตะวันออก - ชัยชนะของพระกฤษณะเหนือพนาสูร บ้างก็เรียก ราพราสูร [Vicotory of Krishna over Bana (or Banasura)]
     (ระเบียงทิศเหนือ ปีกด้านตะวันออก)
     ระเบียงทิศเหนือ ปีกด้านตะวันออกยาวประมาณ 60 เมตร สลักภาพที่น่าจะมีที่มาจากตอนหนึ่งของคัมภีร์หริวงศ์ คือภาพพระกฤษณะประทับเหนือพญาครุฑ มีพระปรัทยุมน์และพระพลราม02 (หน้าที่ 63/281)



 
พระกฤษณะรบพาณาสูร ในหริวงศ์ ระเบียงทิศเหนือ ปีกด้านตะวันออก


ด้านเหนือปีกตะวันตก - สงครามระหว่างเทพกับอสูร (Battle of Devas and Asuras)

 
ระเบียงคดด้านทิศเหนือปีกตะวันตก เล่าเรื่องพระวิษณุปราบกาลเนมิ พระวรุณทรงนาคในฉากนี้ไม่ค่อยพบมากนัก เพราะปกติแล้วพระวรุณจะทรงหงส์ (ที่มา: จากผู้ใช้นามว่า HI_Hu.RU ใน facebook สืบค้นเมื่อ 13 พ.ย.2561)



ที่มา คำศัพท์ และคำอธิบาย:
01.  Michael Petrotchenko, Focusing On The Angkor Temples, The Guidebook,4th Edition, 2017, Printed and Bound in Thailand, Amarin printing and Publish PCL.
02.  ศิลปวัฒนธรรมฉบับพิเศษ: นครวัดทัศนะเขมร: รวบรวมบทรจนาเกี่ยวกับปราสาทนครวัด โดยกวีและนักปราชญ์เขมร สมเด็จพระสุคนธาธิบดี (พระสังฆราช) ปาง ขาต่ (พระสงฆ์) ตรึง งา (อาจารย์) นัก ปาง (กวี) ออกญาสุตตันปรีชา (กวี) ศานติ ภักดีคำ (แปล-ถอดความเป็นภาษาไทย, สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก กันยายน 2545.

 
info@huexonline.com