Home / Knowledge : บรรดาปราชญ์ผู้ประเสริฐ

C01. นิคโคโล มาเคียเวลลี

Title Thumbnail & Hero Image: นิคโคโล มาเคียเวลลี, ที่มา: laphamsquarterly.org, วันที่สืบค้น: 14 เมษายน 2567.

C01. นิคโคโล มาเคียเวลลี

First revision: Apr.14, 2024
Last change: Jul.23, 2026
สืบค้น รวบรวม เรียบเรียง แปล และปริวรรตโดย อภิรักษ์ กาญจนคงคา.

หน้าที่ 1

"ไม่เคยมีสิ่งใดประสบความสำเร็จได้อย่างยิ่งใหญ่ โดยปราศจากอันตราย"

"Never was anything great achieved without danger"
1.
2.
"คนธรรมดาทั่วไปมักจะหลงใหลไปกับรูปลักษณ์และความสำเร็จ."
The common people are always seduced by appearance and success.

"จงทำผิดพลาดเพราะความทะเยอทะยาน อย่าทำผิดพลาดเพราะความเกียจคร้าน."
Make mistakes of ambition and not mistakes of sloth.

1.

	กำเนิด:	3 พฤษภาคม พ.ศ.2012 (ค.ศ.1469) ที่เมืองฟลอเรนซ์ สาธารณรัฐฟลอเรนซ์.
	อนิจกรรม:	21 มิถุนายน พ.ศ.2170 (ค.ศ.1527) อายุ 58 ปี ที่เมืองฟลอเรนซ์ สาธารณรัฐฟลอเรนซ์.
	ผลงานโดดเด่น:	เจ้าผู้ปกครอง (The Prince), Discourses on Livy.
	ยุค:	ปรัชญาฟื้นฟูวิทยาการ (Renaissance Philosophy)
	กรอบปรัชญา:	ปรัชญาตะวันตก (Western Philosophy)
	สำนักแนวคิด:	Classical realism, republicanism
	ความสนใจหลัก:	การเมือง และปรัชญาการเมือง ทฤษฎีทางการทหาร ประวัติศาสตร์
	ผลงาน แนวคิดที่น่าสนใจ:	Classical realism, virtu', modern republicanism, Notional interest.

1.
2.

หน้าที่ 2

*******อ้างอิงจาก Success Strategies กลยุทธ์แห่งความสำเร็จ ซึ่ง Post ไว้ใน Facebook เมื่อ 17 มิถุนายน 2569****** ใคร่ขอขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้.
1.
มีนักเขียนอยู่ไม่กี่คนในประวัติศาสตร์ที่ดังถึงขั้นมีคนเอาชื่อไปทำเป็นคำด่า.
1.
นิคโคโล มาเคียเวลลี (Niccolò Machiavelli) เป็นหนึ่งในนั้น คำว่า Machiavellian วันนี้แปลว่าเจ้าเล่ห์ ไร้ศีลธรรม พร้อมเหยียบหัวคนอื่น เพื่อไต่ขึ้นสู่อำนาจ ฝรั่งสมัยก่อนถึงขั้นเอาชื่อเล่นของเขาไปผูกไว้กับปีศาจ เรียกซาตานเล่น ๆ ว่า Old Nick ในโรงละครอังกฤษยุค Shakespeare ตัวร้ายเจ้าเล่ห์มักถูกเรียกว่า Machiavel ส่วนโบสถ์คาทอลิกก็จัดการขั้นเด็ดขาด เอาหนังสือของเขาขึ้นบัญชีต้องห้ามไปเลย.
1.
ห้าร้อยปีผ่านไป ชื่อของเขากลายเป็นคำพ้องของความชั่วร้ายแบบมีกลยุทธ์.
1.
ทีนี้นี่คือเรื่องตลกร้ายข้อแรก ชายที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของทรราชและการแย่งชิงอำนาจ ในชีวิตจริงเป็นข้าราชการชั้นกลางที่ซื่อสัตย์ต่อระบอบสาธารณรัฐ เป็นนักการทูตกินเงินเดือนหลวง เป็นคนที่อยากได้อะไรมากที่สุดในบั้นปลายชีวิตแค่งานราชการคืน.
1.
เขาแทบจะเป็นด้านตรงข้ามของคำที่ตั้งตามชื่อตัวเอง.
1.
ต้องเล่าจากต้นก่อน Machiavelli เกิดที่เมือง Florence ปี 1469 ในครอบครัวที่พอมีพอกิน พ่อเป็นนักกฎหมายที่มีหนี้สินรุงรัง แต่มีหนังสือ และหนังสือพวกนั้นคือสมบัติชิ้นเดียวที่ส่งต่อให้ลูกได้ Florence ในยุคนั้นเป็นนครรัฐที่สลับไปมาระหว่างการเป็นสาธารณรัฐกับการอยู่ใต้ตระกูล Medici เมืองเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยศิลปิน นายธนาคาร และการเมืองที่เชือดเฉือนกันใต้โต๊ะตลอดเวลา.

ปี 1498 เกิดเหตุการณ์ที่ Machiavelli จะไม่มีวันลืม นักบวชชื่อ Savonarola ที่เคยปลุกคนทั้งเมืองด้วยคำเทศน์เรื่องศีลธรรมและไฟนรก ถูกจับแขวนคอ แล้วเผากลางจัตุรัส คนที่เคยกราบไหว้เขาเมื่อวานนี้ ยืนดูเขาถูกย่างสดในวันนี้ บทเรียนนั้นฝังลงในหัว Machiavelli และหลายปีต่อมามันกลายเป็นประโยคหนึ่งในหนังสือของเขา ศาสดาที่มีอาวุธชนะเสมอ ส่วนศาสดาที่ไร้อาวุธถูกทำลาย Savonarola คือศาสดาที่ไร้อาวุธ และไฟกองนั้นคือหลักฐาน.

ปีเดียวกันนั้นเอง Machiavelli วัน 29 ได้งานเป็นเลขานุการสำนักงานที่สองของสาธารณรัฐ Florence พูดภาษาง่าย ๆ คือเขากลายเป็นข้าราชการนักการทูต และเขาทำงานนี้ด้วยใจรักอยู่สิบสี่ปี.

งานของเขาคือเดินทางไปเจรจากับผู้มีอำนาจทั่วยุโรป เขาได้เข้าเฝ้า Louis XII แห่งฝรั่งเศส เข้าพบจักรพรรดิ Maximilian ได้นั่งสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิดกับ Cesare Borgia บุตรชายของพระสันตะปาปาที่กำลังไล่ฮุบแคว้นต่าง ๆ ในอิตาลี และตรงนี้แหละที่ Machiavelli ได้เห็นของจริง.

เขาเห็น Borgia ทำสิ่งที่ภายหลังเขาเขียนไว้ในหนังสือด้วยน้ำเสียงคล้ายชื่นชม Borgia ส่งมือขวาจอมโหดไปจัดระเบียบแคว้นที่วุ่นวาย พอแคว้นสงบแล้วประชาชนเริ่มเกลียดความโหด Borgia ก็จับมือขวาคน ๆ นั้น มาผ่าครึ่งวางไว้กลางจัตุรัสให้คนดู แล้วโยนความผิดทั้งหมดให้ลูกน้องที่ตายไป ส่วนตัวเองยืนสะอาดสะอ้านในฐานะผู้พิทักษ์ความยุติธรรม Machiavelli จดทุกอย่างไว้ และมันกลายเป็นบทเรียนข้อหนึ่ง ปล่อยให้คนอื่นจัดการเรื่องที่ทำให้ถูกเกลียด เก็บเรื่องที่สร้างความนิยมไว้ในมือตัวเอง.

แต่โครงการในดวงใจของ Machiavelli ไม่ใช่การลอบสังหารหรือการลวง มันคือกองทัพ เขาเกลียดทหารรับจ้างเข้ากระดูก เพราะทหารรับจ้างสู้เพื่อเงิน ไม่ใช่เพื่อบ้าน พอเงินหมดหรือศัตรูจ่ายแพงกว่า พวกมันก็หนีหรือหักหลัง Machiavelli เลยผลักดันให้ Florence สร้างกองทัพพลเมืองของตัวเอง คนของเมืองสู้เพื่อเมือง เป็นความคิดที่งดงามและสมเหตุสมผล.

แล้วในปี 1512 กองทัพพลเมืองที่เขาภูมิใจนักหนา ก็ถูกทหารอาชีพสเปนบดขยี้ราบคาบที่ Prato เป็นการสังหารหมู่ ประตูเมืองเปิด สาธารณรัฐล่มสลาย ตระกูล Medici กลับมาเรืองอำนาจ และ Machiavelli ตกงานในวันเดียว.

โครงการในฝันของเขาพังลง และมันลากทั้งชีวิตเขาลงไปด้วย.

เรื่องยังไม่จบแค่ตกงาน ปี 1513 มีคนวางแผนโค่น Medici และในบัญชีรายชื่อผู้ต้องสงสัยที่ตกหล่นมาจากกระเป๋าใครสักคน มีชื่อ Machiavelli ด้วย ทั้งที่เขาไม่เกี่ยว เขาถูกจับ ถูกโยนเข้าคุก แล้วถูกทรมานด้วยวิธีที่เรียกว่า strappado คือมัดมือไพล่หลังแล้วรอกตัวขึ้นปล่อยให้กระชากจนข้อไหล่เกือบหลุด เขาโดนไปหกครั้ง และไม่เคยรับสารภาพในสิ่งที่ไม่ได้ทำ.

1.
2.

หน้าที่ 3

1.	"It appears to me more appropriate to follow up the real truth of the matter than the imagination of it."	"สำหรับข้าฯ แล้ว การยึดความจริงที่เป็นอยู่จริง เหมาะกว่าการยึดภาพในจินตนาการ."
2.	"How one lives is so far distant from how one ought to live, that he who neglects what is done for what ought to be done, sooner effects his ruin than his preservation."	"ระยะห่างระหว่างวิถีที่คนใช้ชีวิตจริงกับวิถีที่ควรจะเป็นนั้นไกลกันนัก ผู้ที่ทิ้งสิ่งที่ทำกันจริงเพื่อไขว่คว้าสิ่งที่ควรจะเป็น ย่อมนำพาตัวเองสู่ความพินาศเร็วกว่าความอยู่รอด."
3.	"A man who wishes to act entirely up to his professions of virtue soon meets with what destroys him among so much that is evil."	"คนที่อยากทำตัวให้ดีงามไปเสียทุกอย่าง ย่อมพบกับสิ่งที่ทำลายตนเองในไม่ช้า ท่ามกลางผู้คนมากมายที่ไม่ได้ดีงามเช่นนั้น."
4.	"It is necessary for a prince wishing to hold his own to know how to do wrong, and to make use of it or not according to necessity."	"เจ้าผู้ครองที่อยากรักษาอำนาจไว้ จำเป็นต้องรู้วิธีทำสิ่งที่ผิด และเลือกใช้หรือไม่ใช้มันตามความจำเป็น."
5.	"Men are ungrateful, fickle, false, cowardly, covetous; and as long as you succeed, they are yours entirely, but when [need] approaches, they turn against you."	"มนุษย์นั้นเนรคุณ โลเล หลอกลวง ขลาดเขลา และละโมบ ตราบที่ท่านยังประสบความสำเร็จ พวกเขาเป็นของบท่านทั้งหมด แต่พอภัยใกล้เข้ามา พวกเขาหันหลังให้."
6.	"Men have less scruple in offending onw who is beloved than one who is feared, for fear preserves you by a dread of punishment which never fails."	"มนุษย์ลังเลที่จะทำร้ายคนที่ถูกกลัวมากกว่าคนที่ถูกรัก เพราะความกลัวยึดเหนี่ยวท่านไว้ด้วยความหวาดโทษทัณฑ์ที่ไม่เคยพลาด."

back

humanexcellence.thailand@gmail.com

Visit : 7064506