MENU
TH EN

027. ปราสาทเมืองต่ำ - บุรีรัมย์

Title Thumbnail: ปราสาทเมืองต่ำ ถ่ายจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือของปราสาท ในช่วงบ่ายของวันที่ 22 พฤศจิกายน 2563 ตามคำแนะนำของไกด์ที่กำลังบรรยายให้นักท่องเที่ยวทั่วไปว่าจุดนี้สวยงามที่สุด, Hero Image: เป็นทับหลังของโคปุระด้านทิศตะวันออก ด้านซ้ายของปราสาท เป็นรูปบุคคลสันนิษฐานว่าเป็นพระอินทร์ กำลังนั่งชันเข่า (ปางมหาราชลีลาสนะ) เหนือพระกาฬ (Kala) หรือหน้ากาล ซึ่งพระอินทร์เป็นเทพที่รักษาทิศตะวันออก, ถ่ายไว้เมื่อ 22 พฤศจิกายน 2563.
   

027. ปราสาทเมืองต่ำ - บุรีรัมย์01, 02.
First revision: Nov.21, 2020
Last change: Nov.24, 2020

       ปราสาทเมืองต่ำ ตั้งอยู่หน้าวัดปราสามบูรพาราม ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศใต้ราว 64 กิโลเมตร ห่างจากปราสาทพนมรุ้งไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 8 กิโลเมตร. ปราสาทเมืองต่ำ เป็นศาสนสถานศิลปะเขมรแบบบาปวน ก่อสร้างแต่งเติมกันเรื่อยมาในช่วงประมาณ พ.ศ.1551-1630 หรือราวพุทธศตวรรษที่ 16-17.

       ปราสาทเมืองต่ำ สร้างขึ้นตามแบบฮิทธิพลศิลปะเขมร มีลักษณะเป็นเทวสถานในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ลัทธิไศวนิกาย (Shaivism) โดยสร้างขึ้นเพื่อถวายพระศิวะหรือพระอิศวรมีอายุประมาณ 900 ปีมาแล้ว ก่อสร้างด้วยวัสดุ 3 ชนิด คือ อิฐ หินทรายและศิลาแลง แผนผังโดยรวมหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ประกอบด้วยสิ่งสำคัญดังนี้

       1. กำแพงแก้ว เป็นแนวกำแพงชั้นนอกของโบราณสถาน ก่อสร้างด้วยศิลาแลง สูงประมาณ 2.70 เมตร ล้อมรอบโบราณสถานมีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 120*127 เมตร บริเวณกึ่งกลางของแนวกำแพงทั้ง 4 ด้าน ก่อสร้างเป็นซุ้มประตู (โคปุระ) ด้วยหินทรายเป็นประตูทางเข้า - ออกของโบราณสถาน.
       2. สระน้ำ 4 สระ ขุดเป็นรูปหักมุม (รูปตัว L) ตามแนวของกำแพง ก่อเรียงด้วยศิลาแลงเป็นขั้นบันไดลงไปถึงก้นสระ ขอบสระด้านบนแกะสลักด้วยหินทรายเป็นลำตัวนาค โดยมีนาค 5 เศียรอยู่ที่มุมสระ สระน้ำทั้ง 4 สระนี้ อาจใช้เพื่อประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและเป็นสัญลักษณ์ของมหาสมุทรทั้งสี่ที่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุ.
       3. ระเบียงคด เป็นแนวกำแพงชั้นในของโบราณสถาน ก่อสร้างด้วยหินทรายเชื่อมต่อกันโดยรอบ ล้อมรอบกลุ่มปราสาทอิฐ ภายในห้องกว้างประมาณ 2 เมตร พื้นปูด้วยศิลาแลง ที่บริเวณกึ่งกลางระเบียงคดทุกด้าน ก่อสร้างเป็นซุ้มประตูในแนวเดียวกันกับซุ้มประตูของกำแพงแก้ว.
       4. กลุ่มปราสาทอิฐ 5 องค์ จัดเป็นกลุ่มสิ่งก่อสร้างที่สำคัญที่สุดของปราสาทเมืองต่ำ สร้างอยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกัน แถวหน้า 3 องค์ แถวหลัง 2 องค์ องค์กลางแถวหน้าเป็นปราสาทประธาน อยู่ในสภาพหักพังเหลือเพียงส่วนฐาน ส่วนอีก 4 องค์ คงเหลือสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ ปราสาทอิฐ 5 องค์ สันนิษฐานว่าเป็นสัญลักษณ์ของเขาพระสุเมรุ 5 ยอดซึ่งเป็นศูนย์กลางของจักรวาล.
       5. บรรณาลัย 2 หลัง ก่อสร้างด้วยอิฐ อยู่บริเวณด้านหน้าของกลุ่มปราสาทอิฐข้างละ 1 หลัง เชื่อกันว่าเป็นสถานที่เก็บรักษาคัมภีร์ ตำราทางศาสนา หรืออาจเป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพ.
       6. บารายเมืองต่ำ มีลักษณะเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อยู่ทางด้านทิศเหนือของปราสาทเมืองต่ำ มีขนาด 510*1,090 เมตร เรียกกันทั่วไปว่า "ทะเลเมืองต่ำ" สร้างขึ้นเพื่อเก็บกักน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค.

 

ปราสาทเมืองต่ำ, ถ่ายจากมุมทิศตะวันตกเฉียงใต้ของปราสาท, ถ่ายไว้เมื่อบ่ายของวันที่ 22 พฤศจิกายน 2563.

       ปราสาทเมืองต่ำ เป็นโบราณสถานสำคัญของชาติ ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 วันที่ 8 มีนาคม พ.ศ.2478 กรมศิลปากร ได้ดำเนินการศึกษาและบูรณะปราสาทเมืองต่ำ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2530 แล้วเสร็จในปี พ.ศ.2539 พร้อมทั้งได้ประกาศการกำหนดเขตโบราณสถานปราสาทเมืองต่ำ โดยรวมพื้นที่บารายเมืองต่ำและโบราณสถานกุฏิฤๅษีโคกเมือง รวมพื้นที่ทั้งหมด 538 ไร่ 2 งาน 1 ตารางวา.



ที่มา คำศัพท์ และคำอธิบาย:
01.  ปรับปรุงจาก. ป้ายหน้าอุทยานประวัติศาสตร์ปราสาทเมืองต่ำ ถ่ายไว้เมื่อ 22 พฤศจิกายน 2563.
02.  จาก. th.wikipedia.org, วันที่เข้าถึง 21 พฤศจิกายน 2563.
info@huexonline.com