13. ไมตรายณี อุปนิษัท 1

Title Thumbnail & Hero Image: รามทีรธะ (Rāmatīrtha - स्वामी रामतीर्थ - สวามี รามทีรธา), ที่มา: www.ramatirtha.org, วันที่เข้าถึง 9 กรกฎาคม 2569.
13. ไมตรายณี อุปนิษัท 1

First revision: Jun.12, 2026.

Last change: Jul.9, 2026.

สืบค้น รวบรวม เรียบเรียง แปล และปริวรรตโดย อภิรักษ์ กาญจนคงคา.

หน้าที่ 1

ไมตรายณี อุปนิษัท (मैत्रायणी उपनिषद् - Maitrāyaṇī Upaniṣad) เป็นชื่อเรียกที่ ฯพณฯ ส. ราธกฤษณันนิยมใช้เรียก. ซึ่งทั่วไปบ้างก็เรียก ไมตรี อุปนิษัท หรือ ไมตรายณียะ อุปนิษัท (मैत्री उपनिषद् - Maitrī Upaniṣad or Maitrāṇīya Upaniṣad).
ไมตรี หรือ ไมตรายณียะ อุปนิษัท เป็นส่วนหนึ่งของ ไมตรายณียะ ศาคา (สาขา) อันเป็นอีกแขนงหนึ่งของยชุรเวทดำ. ไมตรี อุปนิษัท ถือเป็นอาจารย์ใหญ่ และ ไมตรายณียะเป็นชื่อของสาขาอันเป็นอุปนิษัท. ประกอบไปด้วยเจ็ดบรรพ ซึ่งสองบรรพสุดท้ายเหมาะกับยุคสมัยปัจจุบัน. อุปนิษัทนี้มีอายุน้อยกว่าอุปนิษัทหลัก ๆ ที่กล่าวไว้ข้างต้นที่อ้างถึงบ่อย ๆ . มีการอ้างถึงแนวคิดด้านตรีมูรติ อันเกี่ยวกับพระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ ซึ่งแสดงในบรรพที่ 4 อัธยายะที่ 5, ซึ่งทำให้เราระบุได้ถึงช่วงเวลาในการพัฒนาอุปนิษัทนี้ได้. ทั้งสามรูปแบบที่สืบเนื่องมาจาก กุณะ ระชะ สัทวะ และ ทมะ. ดังแสดงในบรรพที่ 5 อัธยายะที่ 2. มีการเสนอแนะถึงลักษณะอันลวงตาของโลกที่เป็นปรากฎการณ์ที่แสดงให้เห็นชั่วครู่ชั่วยาม สะท้อนถึงอิทธิพลทางความคิดของพระพุทธศาสนา. ความเห็นของรามทีรธะ⁰¹.เกี่ยวกับอุปนิษัทนี้อย่างน่าสนใจยิ่ง.
"ทีนี้ (ท่าน) จงตอบคำถามพวกเราต่อไปอีกข้อหนึ่ง: อัคนิ วายุ อาทิตยะ กาล (เวลา) ซึ่งลมหายใจ (ปราณ) อันนะ (อาหาร) พระพรหมา พระรุทระ พระวิษณุ. บางคนภาวนาถึงสิ่ง (หรือพระองค์) เหล่านี้ บางคนภาวนาถึงสิ่ง (หรือพระองค์) อื่น. ท่านจง (ใคร่กรุณา) บอกมาว่าสิ่งใดดีที่สุดสำหรับเรา?" และท่านก็กล่าวแก่พวกเขา (เหล่าพราหมณ์) ว่า "สิ่งเหล่านี้เป็นเพียงการสำแดงหลักของพรหมอันสูงสุด พระผู้เป็นอมตะ พระผู้ไร้กาย. ... แท้จริงแล้ว พรหมัน คือทั้งหมดนี้ และมนุษย์อาจภาวนา บูชา หรือละทิ้งสิ่งที่เป็นการสำแดงของพระพรหมได้." (ไมตรายณี อุปนิษัท, บรรพที่ 6 สรรคที่ 5-6).

หมายเหตุ คำอธิบาย
^01. รามทีรธะ (Rāmatīrtha - स्वामी रामतीर्थ - สวามี รามทีรธา) (22 ตุลาคม พ.ศ.2416 - 17 ตุลาคม พ.ศ.2449) ท่านมาจากครอบครัวพราหมณ์ในแคว้นปัญจาบ เป็นนักปราชญ์สำนักเวทานตะ ท่านเป็นอาจารย์ด้านคณิตศาสตร์มาก่อน ท่านเป็นหนึ่งในคุรุที่เผยแพร่ปรัชญาอินเดียในสหรัฐอเมริกา ช่วง พ.ศ.2445.

back

humanexcellence.thailand@gmail.com

Visit : 6956827