ศตฺปถะ พราหมณะ 1

Title Thumbnail & Hero Image: คัมภีร์ศตฺปถะ พราหมณะ, ที่มา: www.wisdomlib.org, วันที่เข้าถึง: 2 มิถุนายน พ.ศ.2569.
ศตฺปถะ พราหมณะ 1

First revision: Jun.2, 2026

Last change: Jun.3, 2026

สืบค้น รวบรวม เรียบเรียง แปล และปริวรรต โดย อภิรักษ์ กาญจนคงคา.

หน้าที่ 1

ศตฺปถะ พฺราหฺมณะ (शतपथब्राह्मणम् - Śatapatha Brāhmaṇa - ตัวย่อ: S.B.) แปลว่า "หนึ่งร้อยวิถีแห่งพราหมณ์" เป็นคำอธิบายเกี่ยวกับศุกล ยชุรเวท หรือ ยชุรเวทขาว ซึ่งเป็นพระเวทที่มีการจัดเรียงหมวดหมู่ไว้เรียบร้อย โดยมีพราหมณ์ฤๅษีนามว่า "ยาชฺญวลกฺย - Yājñavalkya" โดยได้ระบุถึงวิถีในการเป็นพราหมณ์ที่สมบูรณ์แบบ เป็นระบบ และข้อคิดเห็นเกี่ยวกับพระเวท รายละเอียดในการบูชายัญ สัญลักษณ์และตำนาน. ศตฺปถะ พฺราหฺมณะนี้ ถือว่ามีความสำคัญในการพัฒนาลัทธิไวษณพนิกาย ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของปุราณะต่าง ๆ และอวตารของพระวิษณุดังที่ปรากฎในฤคเวท โดยเฉพาะอย่างยิ่งทศวตารห้าภาคแรก คือ มัตสยาวตาร กูรมาวตาร วราหาวตาร นรสิงหาวตาร และวามนาวตาร.

พระวิศวกรมัน ถูกระบุว่าเป็นองค์เดียวกันกับพระองค์ (พระประชาปติ) (ศตฺปถะ พราหมณะ บรรพที่ 8 สรรคที่ 2 โศลกที่ 1. 10; บรรพที่ 8 สรรคที่ 2. 3. 13.).
"แท้จริงแล้ว ในตอนเริ่มต้น จักรวาลนี้คือพรหม พระองค์ได้สร้างเทพเจ้า" (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 11 สรรคที่ 2 โศลกที่ 3. 1 ดูเพิ่มเติมในบรรพที่ 10 สรรคที่ 6 โศลกที่ 3 และฉานโทคยะ อุปนิษัท บรรพที่ 3 สรรคที่ 14 โศลกที่ 1).
ไม่มีใครเข้าใจความลึกลับทั้งหมดนี้ได้เลย นอกจากนักบวชที่อ้างตนว่ามีศักดิ์ศรีเทียบเท่ากับเทพเจ้าบนโลก. เป้าหมายเดียวคือการเป็นอมตะเช่นเดียวกับทวยเทพ, (พราหมณ์) ผู้ซึ่งได้รับสถานะดังกล่าวโดยการประกอบพิธีกรรมบูชายัญ. (ศตฺปถะ พราหมณะ บรรพที่ 3 สรรคที่ 4 โศลกที่ 3; ไอตเรยะ พราหมณะ บรรพที่ 2 สรรคที่ 1 โศลกที่ 1).
"แท้จริงแล้ว เทพเจ้ามีอยู่สองประเภท คือ เทพเจ้าเองนั้นย่อมเป็นเทพเจ้า และนักบวชที่ศึกษาและสอนความรู้ทางพระเวทนั้นก็คือเทพเจ้าในร่างมนุษย์." (ศตฺปถะ พราหมณะ บรรพที่ 2 สรรคที่ 2 โศลกที่ 6; บรรพที่ 2 สรรคทึ่ 4 โศลกที่ 3. 14.).
"เครื่องบูชาเปรียบเสมือนเรือที่แล่นขึ้นสู่สวรรค์ หากมีนักบวชที่ทำบาปอยู่ในนั้น นักบวชผู้นั้นก็จะทำให้เรือจมได้." (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 4 สรรคที่ 2. โศลกที่ 5. 10.).
"พระเวทเกิดขึ้นดุจดั่งลมหายใจจากสิ่งที่มีอยู่แล้ว." (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 6 สรรคที่ 5. โศลกที่ 81).
พระอัคนีเป็นเทพแห่งคำปฏิญาณ และพระวาก (वाक् - Vāk) เป็นเทพแห่งคำพูด. เทพทั้งสองจะไม่พอพระทัยหากไม่ปฏิบัติด้วยความซื่อสัตย์. ("กฎข้อหนึ่งที่เหล่าเทพยึดถือคือ ความจริง." ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 1 สรรคที่ 1. โศลกที่ 1. 4.).
เราจะสังเกตเห็นการตีความเชิงสัญลักษณ์ของการเสียสละแล้ว. มีข้อความที่ชี้ให้เห็นถึงความไร้ประโยชน์โดยแท้จริงของการกระทำต่าง ๆ . "โลกเบื้องบนไม่อาจได้มาด้วยการถวายบูชาหรือการบำเพ็ญตบะโดยผู้ที่ไม่รู้สิ่งนี้. สภาวะนั้นเป็นของเฉพาะผู้ที่มีความรู้ในเรื่องนี้เท่านั้น." (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 10 สรรคที่ 5 โศลกที่ 4. 15.).
การผิดประเวณีถือเป็นบาปต่อเทพเจ้า โดยเฉพาะกับพระวรุณ. ในทุกกรณีของการกระทำชั่ว การสารภาพบาปจะช่วยลดความผิดลงได้. (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 2 สรรคที่ 5 โศลกที่ 2. 20.).
บุคคลที่ฝ่าฝืนกฎของวรรณะถือเป็นกบฏและเป็นคนนอกวรรณะ. พวกศูทรถูกกีดกันจากศาสนาสูงสุด. มีการดูหมิ่นเหยียดหยามซึ่งกันและกันเพิ่มมากขึ้น. "นี่คือคำพูดของกษัตริย์" เป็นวิธีการพูดแบบพราหมณ์ทั่วไปในการอธิบายคำพูดของฝ่ายตรงข้าม. (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 8 สรรคที่ 1 โศลกที่ 4. 10.).
เราไม่พบทัศนะใดทัศนะหนึ่งเกี่ยวกับชีวิตหลังความตาย. มีการแยกแยะระหว่างวิถีของบรรพบุรุษกับวิถีของเทวดา. (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 6 สรรคที่ 6 โศลกที่ 2. 4.).
การเกิดใหม่บนโลกบางครั้งถูกมองว่าเป็นพร ไม่ใช่สิ่งชั่วร้ายที่ต้องหลีกหนี. มันถูกสัญญาไว้ว่าเป็นรางวัลสำหรับผู้ที่รู้ความลับอันศักดิ์สิทธิ์บางอย่าง. (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 1 สรรคที่ 5 โศลกที่ 3. 1. 4.).
"ผู้ใดที่บูชายัญเช่นนี้ ผู้นั้นจะได้รับความเจริญรุ่งเรืองและชื่อเสียงชั่วนิรันดร์ และจะได้รับความเป็นหนึ่งเดียวกับเทพทั้งสองคืออาทิตยา และพระอัคนี รวมถึงที่ประทับในสรวงสวรรค์เดียวกัน." (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 6 สรรคที่ 6 โศลกที่ 2. 5.).
การบูชายัญเฉพาะอย่างนั้น จะช่วยให้เราเข้าถึงอาณาจักรของเทพเจ้าเฉพาะพระองค์ได้. (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 2 สรรคที่ 6 โศลกที่ 4. 8.).
"มนุษย์เกิดมาในโลกที่ตนเองสร้างขึ้น." {ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 6 สรรคที่ 2 โศลกที่ 2. 27 (कृतं लोकं पुरुषोऽभियायते - ชายผู้นั้นเข้าใกล้โลกที่เขาสร้างขึ้น - Kṛtaṁ lokaṁ puruṣo’bhiyāyate).}.
"ไม่ว่ามนุษย์จะกินอาหารอะไรในโลกนี้ อาหารนั้นก็จะกัดกินตัวเขาในโลกหน้า." (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 12 สรรคที่ 9 โศลกที่ 11.).
"พวกเขาทำกับเราอย่างนี้ในโลกหน้า ซึ่งเราก็จะทำกับพวกเขาอย่างนั้นในโลกนี้." (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 2 สรรคที่ 6.).
ความตายที่มีสาเหตุมาจากการเกิด ดูเหมือนจะกลายเป็นสิ่งที่ต้องหลีกเลี่ยง. ต่อมา เราก็พบแนวคิดที่ว่าผู้ที่เพียงแค่ประกอบพิธีกรรมโดยปราศจากความรู้ จะได้เกิดใหม่และกลายเป็นอาหารของความตายซ้ำแล้วซ้ำเล่า. (ศตฺปถะ พราหมณะ, บรรพที่ 10 สรรคที่ 4 โศลกที่ 3. 10. ดูใน บรรพที่ 10 สรรคที่ 1 โศลกที่ 4. 14; บรรพที่ 10 สรรคที่ 2 โศลกที่ 6. 19; บรรพที่ 10 สรรคที่ 5 โศลกที่ 1 .4; บรรพที่ 11 สรรคที่ 4 โศลกที่ 3. 20.).

back

humanexcellence.thailand@gmail.com

Visit : 6821986