MENU
TH EN
Title Thumbnail: ภาพจากมรดกโลกอยุธยา, Hero Image: ภาพจำลองกราฟิกวัดพระราม, รังสรรค์โดย Mr.You Design, ที่มา: pantip.com, วันที่เข้าถึง 1 กุมภาพันธ์ 2563.
002. วัดพระราม
First revision: Jan.10, 2020
Last change: May 06, 2021
สืบค้น รวบรวม เรียบเรียง และปริวรรตโดย
อภิรักษ์ กาญจนคงคา

     วัดพระราม เป็นวัดที่ตั้งอยู่นอกเขต พระราชวัง ทางด้านทิศตะวันออก ตำบลประตูชัย อำเภอพระนครศรีอยุธยา (กรุงเก่า) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตรงข้ามกับวิหารพระมงคลบพิตร วัดพระราม คาดว่าสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 1912 ในรัชสมัยสมเด็จพระราเมศวร ซึ่งเป็นบริเวณที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) พระราชบิดา แต่พระองค์ทรงครองราชย์ได้เพียงปีเดียว จึงเข้าใจกันว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 ทรงได้ช่วยสร้างจนสำเร็จหรืออาจสร้างเสร็จเมื่อสมเด็จพระราเมศวรเสวยราชย์ครั้งที่ 2 ก็เป็นไปได้

     บริเวณหน้าวัดพระราม คือ บึงพระราม ปัจจุบันซากปรักหักพังภายในวัดเหลือเพียงแต่ เสาในพระอุโบสถ วิหาร 7 หลัง กำแพงด้านหนึ่ง และที่สำคัญคือพระปรางค์ ซึ่งเป็นพระปรางค์ทรงขอมโบราณขนาดใหญ่ ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังทั้งสองด้าน เป็นภาพพระพุทธเจ้าประทับนั่งปางมารวิชัยบนบัลลังก์ สีที่ใช้เป็นสีแดง คราม เหลือง และดำ เป็นภาพจิตรกรรมยุคอยุธยาตอนต้น ปัจจุบันลบเลือนไปมาก. 
 

ประตูทางทิศตะวันตก, ที่มา: Facebook เพจ "เที่ยวเมืองกรุงเก่า," วันที่เข้าถึง 18 กุมภาพันธ์ 2563.

       วัดพระรามงดงามด้วยปรางค์ประธานทรงฝักข้าวโพดที่ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะละโว้ และปรางค์บริวารที่มีภาพจิตรกรรมฝาผนังกับวิหารทั้งเจ็ด ที่หาชมที่ไหนไม่ได้ วัดพระรามเป็นบริเวณถวายพระเพลิงศพพระเจ้าอู่ทอง พระราชบิดาในสมเด็จพระราเมศวร และสร้างแล้วเสร็จในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ระหว่างปี พ.ศ.1991-2031 หน้าวัดเป็นบึงขนาดใหญ่ ซึ่งแต่เดิมเป็นหนองน้ำ "หนองโสน" ส่วนในกฎมณเฑียรบาลเรียกว่าบึงญี่ขัน ภาษาปากเรียก บึงชีชัน ส่วนจะเปลี่ยนชื่อเป็นบึงพระรามเมื่อไหร่นั้น ยังไม่มีหลักฐานปรากฎ แต่นักประวัติศาสตร์หลายท่านเชื่อกันว่าที่เปลี่ยนชื่อ เพราะชาวบ้านเรียกตามวัดพระรามนั่นเอง.

       มีเรื่องเล่าต่อกันมาว่าแต่เดิมหนองโสนมีขนาดไม่ใหญ่ แต่เพราะทางการขุดดินริมหนองขึ้นมาถมที่ดิน เพื่อสร้างวัดพระราม ขนาดของหนองโสนจึงใหญ่ขึ้นจนกลายเป็นบึง ทว่าหลักฐานทางธรณีวิทยาพบว่า บริเวณที่สร้างวัดพระรามเป็นที่ดอนเกิดจากตะกอนแม่น้ำทับถมจนสูง ไม่มีเหตุผลต้องถมที่อีก จึงเป็นไปได้ว่าหนองโสนถูกขุดขยายขึ้นเป็นบึงตามหลักการจัดสมดุลธาตุในคัมภีร์พระเวท เนื่องจากพระปรางค์ตามคติความเชื่อฮินดูเป็นธาตุดินต้องมีธาตุน้ำหล่อเลี้ยง ดังเช่นปราสาทหินกัมพูชาในไทย เช่น ปราสาทเมืองต่ำ จว.บุรีรัมย์ ก็มีการขุดสระในลักษณะเช่นนี้.

       วัดพระรามและบึงพระรามปัจจุบันได้รับการปรับภูมิทัศน์เป็นสวนสาธารณะบึงพระราม รวมทั้งปรับภูมิทัศน์วัดสังขปัด และปราสาทสังข์ อีกด้วย01

       พระปรางค์ของวัดพระรามเป็นพระปรางค์องค์ใหญ่ ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยม สูงแหลมขึ้นไปด้านบน ทางด้านทิศตะวันออก มีพระปรางค์องค์ขนาดกลาง ส่วนทางตะวันตกทำเป็นซุ้มประตู มีบันไดสูงจากฐานขึ้นไปทั้งสองข้าง ที่มุมปรางค์ประกอบด้วยรูปสัตว์หิมพานต์ มีปรางค์ขนาดเล็กตั้งอยู่ทางทิศเหนือ และใต้ รอบ ๆ ปรางค์เล็กมีเจดีย์ล้อมรอบอีกสี่ด้าน ส่วนอื่น ๆ กลายเป็นซากปรักหักพัง รอบ ๆ ยังมีเจดีย์เล็กบ้างใหญ่บ้างอยู่รอบ ๆ องค์พระปรางค์ประมาณ 28 องค์ รวมถึงกำแพงด้านหนึ่ง เสาในพระอุโบสถและวิหารเจ็ดหลัง 02.



คำศัพท์ คำอธิบาย และความหมาย:
01.  ปรับปรุงเสริมจาก. เพจ "นครประวัติศาสตร์ กรุงศรีอยุธยา," ใน Facebook ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากเพจ talontiew, วันที่เข้าถึง 29 ธันวาคม 2563.
02.  
จาก. Facebook เพจ "อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา - Ayutthaya Historical Park," เรียบเรียงโดยนายบพิตร พวงยี่โถ นักวิชาการวัฒนธรรม รวบรวมข้อมูลโดย นางสาวสุรางคณาต์ สุดชะดา นายอนุศิษย์ รามาส, วันที่เข้าถึง 6 พฤษภาคม 2564. 






 
info@huexonline.com