MENU
TH EN
ภาพปราสาทบายนด้านหน้า, ที่มา: en.wikipedia.org, วันที่สืบค้น 6 พฤศจิกายน 2560.
First revision: Nov.06, 2017
Last revision: Jul.03, 2018
สืบค้น รวบรวม เรียบเรียงโดย:
อภิรักษ์ กาญจนคงคา
ปราสาทบายน01, 02
 
        จากการที่ผมได้ท่องเที่ยวยังประเทศกัมพูชา เมื่อ 13-16 ตุลาคม 2560 ที่ผ่านมา ได้เห็นความวิจิตรของปราสาท ศาสนาสถานต่าง ๆ เมื่อได้มาชมปราสาทหินบายน เห็นรายละเอียดความประณีต ความทุ่มเทของผู้สร้าง ผู้ออกแบบและช่างแกะสลักต่าง ๆ จึงใคร่ขอแสดงสะท้อนสิ่งที่ผมประสบและค้นคว้ามาไว้ดังนี้:

        ปราสาทบายน เป็นปราสาทหินของอาณาจักรกัมพูชาโบราณ อยู่ในบริเวณใจกลางพระนคร (นครวัด-นครธม) สร้างขึ้นเป็นศาสนสถานประจำของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ก่อสร้างในราวปี พ.ศ.1724-1763 หลังจากที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ทรงได้รับชัยชนะจากการขับไล่กองทัพอาณาจักรจามปา นับเป็นศาสนสถานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

 
          

สถานที่ตั้ง
     อยู่ใจกลางเมืองพระนครธมทางทิศเหนือของเมืองเสียมราฐ ประมาณ 15 กิโลเมตร

ชื่อและความหมาย
     ชื่อบายน สันนิษฐานว่ามาจากบายันต์ เนื่องจากผังเป็นทรงกลมคล้านยันต์ หรือหมายถึงวิมานไพชยนต์ของพระอินทร์.


 

ภาพแผนผังปราสาทบายน, ที่มา: en.wikipedia.org, วันที่สืบค้น 28 พฤษภาคม 2561.

ประวัติ
     เป็นปราสาทขนาดใหญ่ที่สร้างในปลายรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 อายุราวกลางพุทธศตวรรษที่ 18 และเป็นปราสาทขนาดใหญ่หลังสุดท้ายในศิลปะขอม โดยไม่ปรากฎหลักฐานว่ามีการสร้างที่ใดอีก (มีปราสาทมังคลารถ สร้างในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 8 สมัยหลังบายน แต่มีขนาดเล็ก)
     ปราสาทบายนเชื่อว่าสร้างขึ้นในคติของพุทธศาสนามหายาน โดยสถาปนาพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 เป็นภาคหนึ่งของพระพุทธเจ้า (พระองค์สร้างปราสาทตาพรหมอุทิศถวายพระมารดาและยกพระมารดาขึ้นเป็นนางปรัชญาปารมิตา สร้างปราสาทพระขรรค์อุทิศถวายพระบิดา ยกพระบิดาขึ้นเป็นพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร เมื่อสร้างปราสาทบายนแล้ว จึงประดิษฐานพระพุทธรูปนาคปรกไว้ที่ปราสาทหลังกลาง03 มีความหมายว่าพระองค์อวตารมาจากพระพุทธเจ้า เป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า การสร้างสามสิ่งนี้เป็นคติทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับรัตนตรัยมหายาน)


 

ปราสาทบายน, ที่มา: วิเคราะห์ประวัติศาสตร์ ใน facebook, โดย Kang Vol Khatshima, วันที่สืบค้น 03 กรกฎาคม 2561.


พระพุทธรูปองค์กลางปราสาทบายน ซึ่งฝรั่งเศสบูรณะซ่อมแซมแล้ว, ที่มา: วิเคราะห์ประวัติศาสตร์ ใน facebook,
โดย Kang Vol Khatshima, วันที่สืบค้น 03 กรกฎาคม 2561.



พระพุทธรูปกลางปราสาทบายน ในปัจจุบัน ตั้งอยู่ที่ปราสาทปรำปีโลเวง, ที่มา: วิเคราะห์ประวัติศาสตร์ ใน facebook,
โดย Kang Vol Khatshima, วันที่สืบค้น 03 กรกฎาคม 2561. 
 

ที่มา: วิเคราะห์ประวัติศาสตร์ ใน facebook, โดย Kang Vol Khatshima, วันที่สืบค้น 03 กรกฎาคม 2561. 


ที่มาของข้อมูลและคำอธิบาย:
01.  หนังสือ "30 ปราสาทขอมในเมืองพระนคร" โดย ภภพพล จันทร์วัฒนกุล, สำนักพิมพ์เมืองโบราณ พิมพ์ครั้งที่ 2, (ปรับปรุงใหม่) ตุลาคม 2560.
02.  ANCIENT ANGKOR: BOOKS GUIDES, Michael Freeman, Claude Jacques, River Books, Bangkok, Thailand, 2009.
03.  พระพุทธรูปนาคปรกองค์ที่ประดิษฐานอยู่ที่พลับพลาใกล้กับปราสาทหลังใต้ ทางขวามือของถนนที่ทอดจากเชิงพลับพลาหน้าพระราชวังหลวงตรงไปที่ประตูชัย พระพุทธรูปองค์นี้ อองรี ปาร์มองติเยร์ ขุดได้จากปราสาทประธานของปราสาทบายน เมื่อ พ.ศ.2476 ในสภาพแตกเป็นชิ้นเล็ก ๆ สันนิษฐานว่าถูกทุบในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 8 เมื่อนำมาต่อใหม่แล้ว อองรี ปาร์มองติเยร์ ได้ถวายให้พระเจ้าศรีโสวัฒน์ ทรงให้สร้างพลับพลาและนำไปประดิษฐานไว้จนถึงปัจจุบัน.

 

PHOTO
GALLERY
info@huexonline.com